Niedotlenienie w chorobach płuc. Objawy i skutki niedotlenienia organizmu. Jak ograniczyć ryzyko?

54463 Wyświetleń
15 Komentarzy
 5.0  

Niedotlenienie organizmu (inaczej hipoksja) wynika najczęściej z hipoksemii, czyli obniżonego poziomu saturacji. Skutki niedotlenienia mogą być bardzo poważne – stan ten może nawet zagrażać życiu. Jak rozpoznać zawczasu hipoksję? Czy da się zapobiec niedotlenieniu? Podpowiadamy.

Saturacja – definicja, poziomy, sposób pomiaru

Saturacja (nasycenie krwi tlenem) to termin medyczny, który w dobie pandemii COVID-19 zyskał na popularności. Niska saturacja jest bowiem charakterystyczna dla osób chorujących na schorzenia układu oddechowego, w tym także te będące powikłaniami po zakażeniu koronawirusem.

Co kryje się pod pojęciem prawidłowa saturacja? Jest to pomiar saturacji wynoszący od 95 do 100%. Taki wynik uznaje się za zgodny z normą (wyjątek stanowią osoby po 75. roku życia oraz palacze – u nich rezultat badania saturacji może być niższy). Tymczasem jeśli wartość pomiaru wynosi mniej niż 95%, jest to niska saturacja (hipoksemia).
Ile wynosi wartość krytyczna saturacji? Kiedy saturacja osiąga wartość poniżej 70%, można powiedzieć, że jest to saturacja zagrażająca życiu. Tak niski poziom utlenowania krwi może bowiem prowadzić do poważnych uszkodzeń w obrębie układu nerwowego oraz układu krążenia i w konsekwencji – doprowadzić do śmierci pacjenta.
Jak sprawdzić poziom nasycenia krwi tlenem? W celu określenia saturacji wykorzystuje się specjalne urządzenia, tzw. pulsoksymetry. Działają one na zasadzie spektrofotometrii transmisyjnej – ponieważ hemoglobina utlenowana i odtlenowana wykazują odmienne zdolności do pochłaniania światła czerwonego oraz podczerwonego, na podstawie uzyskanych wyników można obliczyć zawartość tlenu w krwinkach i, jeśli u pacjenta występuje niska saturacja lub saturacja zagrażająca życiu, zareagować odpowiednio wcześnie i mu pomóc.

Poziom saturacji w chorobach płuc

Spadek saturacji jest szczególnie niebezpieczny u pacjentów z chorobami płuc. Schorzenia, które zaburzają wymianę gazową w układzie oddechowym i tym samym przyczyniają się do niskiej saturacji to między innymi POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc), zatorowość płucna oraz zapalenie płuc (w tym także zapalenie płuc będące konsekwencją zakażenia koronawirusem COVID-19). U tej grupy badanych szczególnie ważne jest regularne monitorowanie stanu zdrowia oraz profilaktyka hipoksji.

Popraw swój oddech!

Objawy i skutki niedotlenienia

Odpowiedni poziom tlenu we krwi oraz w komórkach organizmu jest niezbędny do prawidłowej pracy narządów. Tym samym hipoksja (niedotlenienie) może być niebezpieczne zarówno dla zdrowia, jak i dla życia. Najczęstszą oznaką niedotlenienia jest sinica centralna, czyli sino-niebieskie zabarwienie skóry oraz błon śluzowych języka i ust. Bardzo charakterystyczne są również sine paznokcie.

Po czym jeszcze można poznać, że w organizmie rozwinęła się hipoksja? Objawy, które mogą wskazywać na niedotlenienie to:

  • ból głowy;
  • nadmierna senność;
  • ogólne osłabienie;
  • przyspieszone oddychanie;
  • przyspieszona czynność serca,
  • uczucie niedotlenienia i duszności;
  • zaburzenia świadomości;
  • zaburzenia widzenia;
  • zawroty głowy;
  • złe samopoczucie.

Nieco inaczej wygląda sytuacja u osób, które zostały zakażone koronawirusem COVID-19. U wielu z nich występuje tzw. ukryta hipoksja, czyli niedotlenienie, które przebiega początkowo bez zauważalnych objawów. W tej grupie jedynym sposobem na rozpoznanie niedostatecznego stopnia wysycenia krwi tlenem jest badanie saturacji za pomocą pulsoksymetru.

Hipoksja może doprowadzić do poważnych zmian w narządach – jedną z możliwych konsekwencji jest niedotlenienie serca i co za tym idzie, niewydolność krążenia. Bardzo podatny na niedotlenienie jest również układ nerwowy, w tym w szczególności mózg. Jeśli hipoksja jest przewlekła, może wywołać niebezpieczne uszkodzenia w obrębie tego organu i wywołać zaburzenia pamięci lub nawet spowodować zaburzenia osobowości. Inne następstwa niedotlenienia to niewydolność oddechowa oraz niewydolność nerek.

Jak zmniejszyć ryzyko niedotlenienia?

Przewlekła hipoksemia wiąże się z licznymi niebezpiecznymi powikłaniami. Brak leczenia lub wprowadzenie leczenia zbyt późno może poskutkować wielonarządową niewydolnością i w konsekwencji zgonem pacjenta. Jak do tego nie dopuścić? Osoba, która znajduje się w grupie ryzyka hipoksji (np. chorująca na ostre zapalenie płuc lub przewlekłą obturacyjną chorobę płuc) powinna regularnie wykonywać pomiar saturacji za pomocą pulsoksymetru. Jeśli badanie pulsoksymetrem dało niepokojące wyniki, konieczna jest niezwłoczna konsultacja z lekarzem. Saturacja na poziomie niższym niż 90-92% stanowi zwykle wskazanie do tlenoterapii, natomiast poważne niedotlenienie może wymagać wentylacji mechanicznej płuc. Jeśli lekarz uzna to za konieczne, pacjentowi podaje się również dożylnie sterydy. W terapii niedotlenienia u pacjentów z COVID-19 pomocny jest np. hydrokortyzon

Pytania i komentarze

  • Napisał: Monika Monia 2022-04-20
    Ocena:
    5.0

    Witam. Mierze saturacje w domu, od czasu do czasu. Bywa, że spada nawet do 83% ale po kilku minutach wzrasta. Czy jest to powód do zmartwień? Czy problem pojawia się dopiero jak niskie wartości nie chcą same wzrosnąć? Dziękuje.

    Odpowiedź autora: Redakcja Bella-Handel 2022-04-21 Pani Moniko, powinna Pani skonsultować stan zdrowia z lekarzem. Trudno postawić jednoznaczną diagnozę, dlaczego wartość saturacji maleje - oczywiście przy założeniu, że pomiar wykonywany jest prawidłowo. Spadek saturacji nie zawsze jest sygnałem alarmowym, ale z pewnością nie można go bagatelizować. Do przyczyn obniżenia poziomu nasycenia krwi tlenem zaliczamy m.in. astmę, przewlekłą chorobę płuc, wadę serca lub infekcje układu oddechowego. Być może któraś z powyższych dolegliwości dotyczy Pani przypadku. Zaburzenie wyniku pomiaru może nastąpić w przypadku osób palących papierosy, a także na skutek poruszania palcem podczas badania, pomalowanych paznokci, zimnych dłoni, zdenerwowania, zbyt silnego oświetlenia w pomieszczeniu czy obrzęku palca, na którym wykonano pomiar.

  • Napisał: Krzysztof 2022-04-19
    Ocena:
    5.0

    Mam 52 lata mój puls to 70-73 a saturacja 89 -91. Przechodziłem covid dwa miesiące temu. Od tego czasu mam podwyższony cukier , Biorę Glucophage 1000 trzy razy dziennie a i tak cukier wysoki 135- ponad dwieście.

    Odpowiedź autora: Redakcja Bella-Handel 2022-04-20 Panie Krzysztofie, w takiej sytuacji zalecam skonsultowanie swojego stanu zdrowia z lekarzem, ponieważ saturacja (o ile jest mierzona prawidłowo) oraz poziom cukru odbiegają od normy i mogą doprowadzić do poważniejszych konsekwencji.

  • Napisał: SYLWIA 2022-02-21
    Ocena:
    5.0

    Dobry wieczór mam takie pytanie odnośnie Teścia, jest osobą chorą ma przewodnią chorobę Parkinsona i od tygodnia mierzę saturację między 93- 95,czy to jest niepokojące, ale zaznaczę jeszcze że jest osobą leżącą

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2022-02-22 Pani Sylwio, zalecam konsultację z lekarzem, ponieważ spadek saturacji może (choć nie zawsze musi) być niepokojącym sygnałem.

  • Napisał: Zuzia 2022-02-13
    Ocena:
    5.0

    Dzień dobry mam pytanie czy u osoby w wieku 7 1 saturacja wacha się na granicy 89-93czy to jest nie pokojace

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2022-02-15 Pani Zuzanno, jest to zbyt niski poziom saturacji, dlatego należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.

  • Napisał: Renia 2022-02-12
    Ocena:
    5.0

    Witam saturacje mierze jest niby ok powyzej 95. Tez zalezy na jakim pulsometrze bo czasem to skacze troche na nizsze cyfry a po ponownym założeniu pokazuje prawidlowa. Wiec nje wiem jak to interpretowac. Nie wiem czy mialam covida bonmialam wynik ujemny ale rodzina w domu miala dodatni. Czasem mam szybsze bicie serca i jakby się troche mecze. Oddech w normie. Teraz caly czas mampulsoksynetr na palcu i caly czas jest od 95 w gore. Czy powinnam sie martwic.

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2022-02-15 Pani Renato, saturacja powyżej 95% to wynik prawidłowy dla dorosłego człowieka, dlatego nie powinien stanowić powodu do niepokoju. Jeśli jednak odczuwa Pani inne dolegliwości związane z potencjalnym zakażeniem koronawirusem, proszę skonsultować się z lekarzem. Warto pamiętać, że skaczące wartości saturacji mogą mieć czasem prozaiczne podłoże. Wynik pomiaru może zostać zaburzony czynnikami zewnętrznymi, takimi jak zimne dłonie, pomalowane lub uszkodzone paznokcie oraz wykonywanie jakichkolwiek ruchów podczas badania.

  • Napisał: Natalia 2022-02-10
    Ocena:
    5.0

    Witam, trafiłam do szpitala z saturacją 75% przy zakażeniu koronawirusem. Po wyjściu ze szpitala powinnam się pod tym kątem przebadać? W jakim stopniu mogły zajść zmiany w organizmie po takiej saturacji?

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2022-02-15 Pani Natalio, przebieg choroby w przypadku każdego pacjenta jest inny, dlatego trudno jednoznacznie stwierdzić, jakie zmiany mogły zajść w organizmie. Saturacja utrzymująca się na poziomie 75% jest wartością niepokojącą, ponieważ stanowi już realne zagrożenie dla narządów wewnętrznych. Sugeruję, aby wszelkie wątpliwości wyjaśnił lekarz, który monitoruje Pani zdrowie. Możliwe, że zaleci wykonanie prześwietlenia płuc celem zbadania potencjalnych nieprawidłowości.

  • Napisał: John 2022-02-06
    Ocena:
    5.0

    Budzą mnie silne zawroty głowy ,zimny pot i wymioty. Trwa to ok godziny lub dłużej. Przechodziłem dwa razy covid 19 ale przed tym miałem to samo. Lekarze badali mnie pod kątem choroby błędnika wszystko jest dobrze. Jakiej przyczyny szukać,do jakiego lekarza się zgłosić??

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2022-02-07 Szanowny Panie, przyczyn takiego stanu rzeczy może być naprawdę wiele. Tylko kompleksowe badania i konsultacja specjalistyczna będą w stanie rozwiać Pana wątpliwości. Zalecam udanie się do neurologa, otolarynologa lub otoneurologa. Lekarz rodzinny, do którego można udać się w pierwszej kolejności, powinien wskazać najbardziej odpowiedniego specjalistę. Życzę dużo zdrowia.

  • Napisał: Weronika 2022-02-04
    Ocena:
    5.0

    Witam! Moja saturacja podczas snu potrafi spadać do 81% jest tak średnio 4 razy w tygodniu powinnam się martwić?

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2022-02-04 Pani Weroniko, jest to stosunkowo duże odchylenie od normy, dlatego zalecam konsultację z lekarzem, który powinien rozwiać wszelkie Pani wątpliwości.

  • Napisał: Natalia 2022-02-04
    Ocena:
    5.0

    Dziecko rok ,saturacja waha się ok 80-90% . Covid pozytywny . Od 3 miesiąca ma podejrzeni astmy jesteśmy cały czas na wziewach. Pulsoksymetr używamy od wczoraj I martwię się wynikami . Dziecko żywotne bez gorączki czy mimo to wzywać pogotowie?

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2022-02-04 Pani Natalio, norma saturacji u dzieci powinna przekraczać 95%. Saturacja na poziomie 80-90% stanowi sygnał alarmowy - dotlenienie organizmu malucha nie jest wystarczające. Oczywiście, należy także wziąć pod uwagę szereg czynników mogących zaburzyć odczyt. Zaliczamy do nich m.in. chłodne dłonie dziecka, zbyt chłodne powietrze w pomieszczeniu, w którym odbywa się pomiar, ruch rączki dziecka podczas badania oraz stres malucha, który w trakcie badania płacze. Zalecam ponowne wykonanie pomiaru saturacji przy zachowaniu odpowiednich warunków badania. Jeśli wynik nadal będzie niepokojący, proszę niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

  • Napisał: Ada 2022-02-02
    Ocena:
    5.0

    Witam. Zarażona jestem od 3 dni. Objawy silny katar i stan podgorączkowy. Saturacja 99-97 , tętno 78, ale oddech przyspieszony. Czy to objaw nerwowy czy coś się dzieje ?Czy tętno nie za niskie?Wiek 43 lata

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2022-02-02 Pani Ado, saturacja wygląda na prawidłową, również w przypadku tętna nie powinno być powodów do obaw - u dorosłej osoby norma mieści się w przedziale 60-100 uderzeń na minutę. Mimo to zachęcam do konsultacji z lekarzem, skoro oddech jest przyspieszony. Może to oznaczać trudność z oddychaniem, której nie należy bagatelizować w przypadku covid-19.

  • Napisał: Alina 2022-01-31
    Ocena:
    5.0

    Czy częste skoki saturacji u osoby 66lat w ciągu sekund zmienia się 88-89-90-91-92-93-94 a po chwili znów w dół spada . Osobo po długim leczeniu szpitalnym tlenem,zajęte oba płuca i astma oskrzelowa , doraźnie przepisany tlen w domu. W nocy saturacja mocno spada i połowa nocy na tlenie.Jakie są normy saturacji przy takim przebiegu choroby.Osluchowo pluca ok . Osoba przed choroba paląca od 1.5 miesiąca nie pali.Jak mam rozumieć to skakanie saturacji

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2022-01-31 Pani Alino, choroba każdego pacjenta przebiega nieco inaczej, dlatego zalecam konsultację ze specjalistą, który fachowo zdiagnozuje Pani problem i wskaże najlepsze metody leczenia. Tak niska saturacja powinna stanowić powód do niepokoju. W przypadku astmy oskrzelowej dochodzi do napadów skurczów mięśni oskrzeli, co skutkuje zwężeniem oskrzeli i oskrzelików. Do płuc dociera wówczas mniej powietrza i trudniej wykonać oddech, a co za tym idzie - nagle spada saturacja krwi i pojawia się uczucie duszności, nasilające się szczególnie w nocy. Warto podkreślić, że napady kaszlu i duszności przy astmie powoduje także szereg czynników, takich jak: alergeny (np. pyłki, kurz, pokarmy, leki), zbyt wysokie zawilgocenie powietrza w domu, zanieczyszczenie powietrza w domu i na zewnątrz (np. smog) oraz niektóre rośliny doniczkowe. W takich sytuacjach dobrze zaopatrzyć się w oczyszczacz powietrza, przydatny może okazać się także higrometr umożliwiający kontrolę nawilżenia powietrza w domu. Życzę dużo zdrowia.

  • Napisał: Dorota87 2022-01-03
    Ocena:
    5.0

    Czy u osoby starszej w wieku 94 i wynik saturacja wącha się 90/91 to jest niepokojący wynik?

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2022-01-03 Pani Doroto, prawidłowa saturacja u osób powyżej 70. roku życia waha się w granicach 94-98%. Jeśli jest niższa, proszę skonsultować się z lekarzem.

  • Napisał: Kaja 2021-12-22
    Ocena:
    5.0

    Witam, Mam objawy zapalenia pluc/covida czekam na wynik testu. Jestem osłabiona mam duszący kaszel, i od czasu do czasu taki napad kaszlu który ciężko mi uspokoić. Pomaga mi syrop na kaszel przez chwilę. Kupiłam pulksoksumetr i pokazuje mi saturacje w przedziale 92-96 ciągle się waha, raz rośnie, raz maleje. Nie wiem jak to odczytywać. Puls na poziomie 90 parę do 100 kilkunastu. Wizyta u lekarza jutro , ale zastanawiam się czy to mnie kwalifikuje do szpitala czy poczekać na lekarza.

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2021-12-27 Pani Kaju, prawidłowy poziom saturacji u osoby dorosłej wynosi 95-98%. Spadek poniżej tej normy może świadczyć o niedotlenieniu organizmu, dlatego wskazana jest jak najszybsza konsultacja z lekarzem.

  • Napisał: Majkel 2021-12-20
    Ocena:
    5.0

    Dzień dobry, czy saturacja u osoby lat 71, chorej na astmę i sarkoidozę, może być w przedziale 90-95? Czy jest to powód do obaw?

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2021-12-27 Szanowny Panie, w przypadku chorób układu oddechowego, m.in. astmy saturacja może być niższa od przyjętych norm, jednak nie zwlekałabym z wizytą u lekarza. Pogorszenie stanu zdrowia powinno być sygnałem alarmującym.

  • Napisał: Ola 2021-12-18
    Ocena:
    5.0

    Czy saturacja na poziomie 91-94 i tetnem około 135 u 3letniego dziecka z zapaleniem pluc i męczącym suchym kaszlem i przyspieszonym oddechem. To bardzo źle?

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2021-12-20 Pani Olu, u 3-letniego dziecka z zapaleniem płuc saturacja zapewne będzie niższa, ale jej spadek poniżej 92% powinien być natychmiastowym sygnałem do zgłoszenia się z maluchem do szpitala, ponieważ może dojść do niedotlenienia organizmu. To samo dotyczy tętna - wzrost tętna do 140/min powinien stanowić wskazanie do przyjęcia do szpitala.

Zadaj pytanie lub napisz komentarz

Aby wysłać zaakceptuj powyższą zgodę.

Uzupełnij wszystkie obowiązkowe pola.

Zadaj pytanie autorowi artykułu lub skomentuj go