Niedotlenienie w chorobach płuc. Objawy i skutki niedotlenienia organizmu. Jak ograniczyć ryzyko?

638 Wyświetleń

Niedotlenienie organizmu (inaczej hipoksja) wynika najczęściej z hipoksemii, czyli obniżonego poziomu saturacji. Skutki niedotlenienia mogą być bardzo poważne – stan ten może nawet zagrażać życiu. Jak rozpoznać zawczasu hipoksję? Czy da się zapobiec niedotlenieniu? Podpowiadamy.

Saturacja – definicja, poziomy, sposób pomiaru

Saturacja (nasycenie krwi tlenem) to termin medyczny, który w dobie pandemii COVID-19 zyskał na popularności. Niska saturacja jest bowiem charakterystyczna dla osób chorujących na schorzenia układu oddechowego, w tym także te będące powikłaniami po zakażeniu koronawirusem.

Co kryje się pod pojęciem prawidłowa saturacja? Jest to pomiar saturacji wynoszący od 95 do 100%. Taki wynik uznaje się za zgodny z normą (wyjątek stanowią osoby po 75. roku życia oraz palacze – u nich rezultat badania saturacji może być niższy). Tymczasem jeśli wartość pomiaru wynosi mniej niż 95%, jest to niska saturacja (hipoksemia).
Ile wynosi wartość krytyczna saturacji? Kiedy saturacja osiąga wartość poniżej 70%, można powiedzieć, że jest to saturacja zagrażająca życiu. Tak niski poziom utlenowania krwi może bowiem prowadzić do poważnych uszkodzeń w obrębie układu nerwowego oraz układu krążenia i w konsekwencji – doprowadzić do śmierci pacjenta.
Jak sprawdzić poziom nasycenia krwi tlenem? W celu określenia saturacji wykorzystuje się specjalne urządzenia, tzw. pulsoksymetry. Działają one na zasadzie spektrofotometrii transmisyjnej – ponieważ hemoglobina utlenowana i odtlenowana wykazują odmienne zdolności do pochłaniania światła czerwonego oraz podczerwonego, na podstawie uzyskanych wyników można obliczyć zawartość tlenu w krwinkach i, jeśli u pacjenta występuje niska saturacja lub saturacja zagrażająca życiu, zareagować odpowiednio wcześnie i mu pomóc.

Poziom saturacji w chorobach płuc

Spadek saturacji jest szczególnie niebezpieczny u pacjentów z chorobami płuc. Schorzenia, które zaburzają wymianę gazową w układzie oddechowym i tym samym przyczyniają się do niskiej saturacji to między innymi POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc), zatorowość płucna oraz zapalenie płuc (w tym także zapalenie płuc będące konsekwencją zakażenia koronawirusem COVID-19). U tej grupy badanych szczególnie ważne jest regularne monitorowanie stanu zdrowia oraz profilaktyka hipoksji.

Objawy i skutki niedotlenienia

Odpowiedni poziom tlenu we krwi oraz w komórkach organizmu jest niezbędny do prawidłowej pracy narządów. Tym samym hipoksja (niedotlenienie) może być niebezpieczne zarówno dla zdrowia, jak i dla życia. Najczęstszą oznaką niedotlenienia jest sinica centralna, czyli sino-niebieskie zabarwienie skóry oraz błon śluzowych języka i ust. Bardzo charakterystyczne są również sine paznokcie.

Po czym jeszcze można poznać, że w organizmie rozwinęła się hipoksja? Objawy, które mogą wskazywać na niedotlenienie to:

  • ból głowy;
  • nadmierna senność;
  • ogólne osłabienie;
  • przyspieszone oddychanie;
  • przyspieszona czynność serca,
  • uczucie niedotlenienia i duszności;
  • zaburzenia świadomości;
  • zaburzenia widzenia;
  • zawroty głowy;
  • złe samopoczucie.

Nieco inaczej wygląda sytuacja u osób, które zostały zakażone koronawirusem COVID-19. U wielu z nich występuje tzw. ukryta hipoksja, czyli niedotlenienie, które przebiega początkowo bez zauważalnych objawów. W tej grupie jedynym sposobem na rozpoznanie niedostatecznego stopnia wysycenia krwi tlenem jest badanie saturacji za pomocą pulsoksymetru.

Hipoksja może doprowadzić do poważnych zmian w narządach – jedną z możliwych konsekwencji jest niedotlenienie serca i co za tym idzie, niewydolność krążenia. Bardzo podatny na niedotlenienie jest również układ nerwowy, w tym w szczególności mózg. Jeśli hipoksja jest przewlekła, może wywołać niebezpieczne uszkodzenia w obrębie tego organu i wywołać zaburzenia pamięci lub nawet spowodować zaburzenia osobowości. Inne następstwa niedotlenienia to niewydolność oddechowa oraz niewydolność nerek.

Jak zmniejszyć ryzyko niedotlenienia?

Przewlekła hipoksemia wiąże się z licznymi niebezpiecznymi powikłaniami. Brak leczenia lub wprowadzenie leczenia zbyt późno może poskutkować wielonarządową niewydolnością i w konsekwencji zgonem pacjenta. Jak do tego nie dopuścić? Osoba, która znajduje się w grupie ryzyka hipoksji (np. chorująca na ostre zapalenie płuc lub przewlekłą obturacyjną chorobę płuc) powinna regularnie wykonywać pomiar saturacji za pomocą pulsoksymetru. Jeśli badanie pulsoksymetrem dało niepokojące wyniki, konieczna jest niezwłoczna konsultacja z lekarzem. Saturacja na poziomie niższym niż 90-92% stanowi zwykle wskazanie do tlenoterapii, natomiast poważne niedotlenienie może wymagać wentylacji mechanicznej płuc. Jeśli lekarz uzna to za konieczne, pacjentowi podaje się również dożylnie sterydy. W terapii niedotlenienia u pacjentów z COVID-19 pomocny jest np. hydrokortyzon

Pytania i komentarze

Bądź pierwszym, który napisze recenzję!

Zadaj pytanie lub napisz komentarz

Aby wysłać zaakceptuj powyższą zgodę.

Uzupełnij wszystkie obowiązkowe pola.

Zadaj pytanie autorowi artykułu lub skomentuj go